Paralel evrenlere ait ipuçları
Kasım 17, 2010
CERN’in Cenevre yakınlarındaki parçacık hızlandırıcısında yapılan deneylerde, ışık hızına yakın bir hızla çarpıştırma deneylerinin bu kez kurÅŸun iyonlarıyla yapılması, beklentilerin çok ötesinde bir baÅŸarı elde edilmesini, fizik bilimcilerin adeta bir “veri seli” elde etmesini saÄŸladı.
Bu son çarpıştırma ile, maddenin “kuark-gluon plazma” halinin ortaya çıktığı düşünülüyor. Evrenin ortaya çıktığı Büyük Patlama’nın baÅŸlangıcının hemen sonrasında maddenin bu halde olduÄŸu, bu aÅŸamada atomların bile henüz oluÅŸmadığı düşünülüyor. GüneÅŸten bile milyonlarca kat sıcak olan bu aÅŸamada, hızla soÄŸumanın atom altı parçacıkları oluÅŸturduÄŸu varsayılıyor. Bu atom altı parçacıklar da, atomun yapı taÅŸlarından olan proton ve nötronları oluÅŸturuyor.
Atomu oluÅŸturan ve maddeye kütlesini veren bu atom altı parçacıklar arasında olduÄŸu düşünülen “Higgs bozonu” adlı parçacığın varolup olmadığı da, bu deneylerde elde edilen verilerin incelenmesi sonucunda anlaşılacak. CERN’de çalışan bir ekibin sözcülerinden Guido Tonelli, Higgs parçacığının varolup olmadığının, 2011 sonuna kadar anlaşılmış olabileceÄŸini söyledi. Higgs parçacığının, parçacıkların birleÅŸmesi sonucu, maddenin kütle kazanmasını saÄŸlayan kilit önemdeki parçacık olduÄŸu sanılıyor.
Tonelli, uzaydaki derinlik, genişlik ve yükseklik ile zamandan oluşan 4 boyuta ek olarak, çok daha fazla boyutların (paralel evrenlerin) varlığına ilişkin ipuçların da yine gelecek yıl elde edilebileceğini belirtti. Bunun için, hızlandırıcıda 2011’de yapılacak olan daha yüksek enerjili çarpışmalar, daha kolay sonuca gidilmesini sağlayabilecek.
CERN’deki bir baÅŸka ekibin sözcüsü Fabiola Gionotti de, CERN’in internet sitesindeki yazısında, “bir yıl önce, deneylerde bu kadar aÅŸama saÄŸlayabileceÄŸimizi hayal bile edemezdik” dedi.
Etiketler: atom, ay, bilim, cern, deney, enerji, evre, evren, fizik, güneş, hayal, hız, ışık, ışık hızı, kütle, madde, paralel, paralel evren, plazma, proton, uzay, veri, zaman
Yorumlar
Sizin Yorumunuz?
