Yazı - Tura

Åžubat 18, 2008

Yazı tura oyununu bilirsiniz. Bu oyunda paranın mekanik yasalara göre döndüğünü, sonucun yazı yada tura çıkmasında gerçek de ÅŸansın payı olmadığını çok iyi biliyoruz. Bununla birlikte sonucun hesaplanması bizim için çok karışık olduÄŸundan, belli bir oyunda yazı mı, yoksa tura mı, geleceÄŸini bilemeyiz. Bir parayı sonsuz kez atarsanız gelecek yazılarla turaların yaklaşık aynı sayıda olacağını söylenir, ama bunu doÄŸrulayacak iyi bir deneyde görmedim hiç… Olmazsa bunun kesin olmadığını, yalnız çok büyük olasılık taşıdığını söyleyebilirler. Bir parayı on kez atarsanız hepsinde de tura gelebilir. Durum böyle olduÄŸu gibi yapılan 1 milyon atışta yalnız bir kez tura gelmesi de söz konusudur. Bu sonsuz sayıda özdeÅŸ parayı aynı anda atmakla aynı ÅŸeydir. Sonsuz sayıda parayı aynı anda attığımızda bunlardan yalnızca birinin tura diÄŸerlerinin yazı olma olasılığı daima vardır. Åžaşılacak yanı yoktur bu iÅŸin. Atış sayısı daha arttıkça tura gelenlerin sayında da git gide çok büyük oranda azalma görülür. 1.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000 atışınızda ard arda yüz tura gelme ihtimali çok büyük bir ÅŸans iÅŸi olur belkide…

Günümüz dünyasının teknolojik sınırları zorladığı çok verimli çalışmaların yapıldığı ve iyi bir noktaya gelindiği bir gerçek. Buna rağmen kuantum mekaniğine göre belli koşullar altında bir parçacığın tam olarak nasıl davranacağı bilinemez; buna karşın parçacığın davranışını belirleyebilecek değişik olasılıklar vardır. Daima bu olasılıkların herhangi biri gerçekleşir. Hangi olasılığın gerçekleşme oranının az veya fazla olduğu hakkında bazen fikir sahibi olabiliriz. Sonuç olarak parçacığın olasılıklara bağlı davranışından söz edebiliriz.

Belki de bu gözle bile göremediÄŸimiz küçüklükteki bir ”ÅŸey” karşısında aciziyetimizdir.

Etiketler: gerçek, kuantum, mekanik, para, şans, sonsuz, tura, verimli, yasa, yazı

Benzer Yazılar:

Yorumlar

Sizin Yorumunuz?